Jak odróżnić matiasy od zwykłych śledzi?
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z różnic pomiędzy śledziami odławianymi całorocznie, które odbyły już choć raz tarło, a matiasami.
Matjasy, lub matiasy w zależności od spolszczonej pisowni, to śledzie poławiane wczesną wiosną, w wodach Oceanu Atlantyckiego w okolicach południowych wybrzeży Norwegii, Szkocji, czy Szetlandów. Są młode, jednoroczne, bez mlecza czy ikry. Nazywane są dziewiczymi, bo jeszcze nigdy nie uczestniczyły w tarle.
Skąd pochodzi nazwa matias?
Oryginalny, holenderski matias nazywa Hollandse Nieuwe lub Maatjesharing. Co oznacza ta nazwa?
Matias to jest produkt holenderski, który powstaje ze śledzia i to wyłącznie śledzia oceanicznego (Clupea harengus).
Oryginalna nazwa holenderska, czyli Matjesharing, oznacza dosłownie „śledź dziewica” (lub prawiczek). Innymi słowy, holenderski matias to nie jest zwykły śledź, tylko młody śledź, który nie osiągnął jeszcze dojrzałości płciowej i nie wytworzył jeszcze w sobie ikry lub mlecza oraz, co najważniejsze, nie przechodził pierwszego tarła.
Mięso matiasa jest inne niż dorosłego śledzia. Jest ono delikatne i tłuste, bo zawiera aż 16-20 % tłuszczu. Konserwuje się je w lekkiej solance .
Matiasy – wartości odżywcze
Matiasy mają więcej wartości odżywczych niż dorosłe, potarłowe, 2-letnie lub starsze śledzie, które zwykle dostępne są w handlu. Zawierają też mniej metali ciężkich, takich jak rtęć. Matiasy są również doskonałym źródłem cennych nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Tak jak i dojrzałe osobniki, są źródłem witamin D3, A, E i B12, dużych ilości białka, kwasów tłuszczowych omega-3, jak również selenu, żelaza, fosforu oraz jodu.
Witamina D3 jest odpowiedzialna za mineralizację kości, a więc sprawiająca, że stają się one mocniejsze. Regularne spożywanie witaminy D3 przeciwdziała osteoporozie. Witamina A natomiast pozytywnie wpływa na układ immunologiczny i proces widzenia, a także zapobiega rozwojowi nowotworów.
Wszystkie te składniki wspierają prawidłowe funkcjonowanie układów: nerwowego i ruchu, a ponadto są potrzebne do zachowania odpowiedniej równowagi kwasowo - zasadowej organizmu.
Matiasy - dużo cennych składników – stosunkowo niedużo kalorii
Jednak duża zawartość tłuszczów w mięsie matiasa wcale nie oznacza, że śledź jest rybą kaloryczną — ilość kcal zależy bardziej od dodatków niż samej ryby. Dlatego też w przypadku tłustych matiasów mówi się o dużej gęstości odżywczej, czyli o koncentracji różnych wartościowych związków odżywczych na 2000 kcal danego produktu.
Najistotniejszym walorem odżywczym śledzi jest obecność kwasów tłuszczowych omega-3, których ludzki organizm nie potrafi samodzielnie wytworzyć. Związki takie jak kwas α-linolenowy (ALA), czy kwas dokozaheksaenowy (DHA), muszą więc zostać dostarczone do krwi wraz z pożywieniem. Ich dobroczynne działanie to między innymi redukcja poziomu cholesterolu i, w konsekwencji, zmniejszenie prawdopodobieństwa zachorowania na chorobę wieńcową serca. Kwasy omega-3 chronią też przed otyłością, regulują procesy krzepnięcia krwi i pracę układu odpornościowego.
Jak podawać matiasy?
Matiasów nigdy nie serwuje się z dodatkiem oleju czy octu, nie ma takiej potrzeby! Są tłuste, błyszczące, różowo- srebrzyste, delikatne i rozpływają się w ustach. Gotowy do zjedzenia matias jest odpowiednio solankowany, oczywiście bez skóry, głowy i kręgosłupa. Dwa fileciki trzymają się razem połączone jedynie ogonkiem.
Nie trzeba nawet używać do nich sztućców, najlepszą metodą spożywania matiasów jest jedzenie ich w całości, trzymając właśnie za ten ogonek. Potem macza się go w drobno posiekanej cebulce, unosi śledzika do góry, odchyla głowę i ... delikates ten opuszczamy do ust, odgryzając po kawałku lub zjadamy w całości, aż do ogonka.
Oprócz „klasycznej” metody jedzenia, ostatecznie matiasy można również podawać ze śmietaną i cebulą, kiszonym ogórkiem lub sałatką ziemniaczaną.
Zapraszamy do zakupów oryginalnych matiasów holenderskich w naszym sklepie rybnym online.
Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że, jeżeli spróbujesz, to i Ty zostaniesz śledziożercą!